Mapa akademickiej doskonałości Drukuj Poleć znajomemu

Mapa akademickiej doskonałościMisją rankingu Perspektyw i Rzeczpospolitej niezmiennie jest dostarczanie informacji o tym, jak oceniane są polskie uczelnie. Podkreślamy co roku: na ten ranking czekają przede wszystkim młodzi ludzie, którzy muszą podjąć jedną z najważniejszych życiowych decyzji - wybrać uczelnię i kierunek studiów. I właśnie dla nich przede wszystkim zbieramy dane i starannie je weryfikujemy. Bo w tej dziedzinie dobra informacja to szansa na życiowy sukces!

Czas nauki zrobił się cenny i większość młodych ludzi chce wykorzystać go jak najlepiej. W czasach niżu demograficznego i ostrej konkurencji między szkołami i uczelniami, "konsumenci" usług edukacyjnych chcą wiedzieć o nich jak najwięcej, zanim podejmą wiążące decyzje.

Jak powstaje ranking

Kluczową kwestią w profesjonalnym przygotowaniu rankingu jest wcześniejsze ustalenie jasnych jego kryteriów, prawidłowe zebranie danych, rzetelne ich opracowanie oraz przejrzyste przedstawienie wyników. Staraliśmy się spełnić wszystkie te wymagania.

Przedstawiciele Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, pod której egidą przygotowywany jest ranking, spotkali się z konferencjami rektorów, w tym Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, aby przedstawić założenia i kryteria najbliższej edycji rankingu oraz uzyskać akceptację (lub przynajmniej zrozumienie) dla wprowadzanych zmian. Prezentowaliśmy też założenia i filozofię rankingu na kilku uczelniach, m.in. na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi.

Pilnie pogłębialiśmy też rankingową wiedzę na międzynarodowych konferencjach na ten temat, co zostało zauważone i nagrodzone powierzeniem Fundacji Perspektywy funkcji sekretariatu światowej organizacji IREG/International Observatory on Academic Ranking and Excellence (www.ireg-observatory.org). Nie ukrywamy, jesteśmy z tego wyróżnienia dumni!

Jak co roku, nad prawidłowością i rzetelnością procedur sporządzania rankingu czuwała Kapituła - pod przewodnictwem prof. Marka Safjana, b. prezesa Trybunału Konstytucyjnego - składająca się z reprezentantów znaczących środowisk akademickich, opiniotwórczych i zatrudniających absolwentów uczelni. Spotkaliśmy się trzy razy: jesienią, aby wyciągnąć wnioski z poprzedniej edycji rankingu; w marcu - aby przyjąć tegoroczne kryteria rankingu; i w kwietniu - aby zatwierdzić rezultaty, które podajemy niniejszym wspólnie z Rzeczpospolitą do publicznej wiadomości.

Cztery rankingi

Ranking Perspektyw i Rzeczpospolitej to w istocie cztery rankingi odzwierciedlające różnorodność uwarunkowań i misji pełnionych przez główne grupy polskich uczelni. Są to:

Wszystkie rankingi składają się z czterech grup kryteriów: prestiżu, siły naukowej, warunków studiowania oraz umiędzynarodowienia studiów. Zwracamy uwagę, że kryterium prestiżu uwzględniane jest w różnych rankingach z różną wagą.

Mapa akademickiej doskonałości

Co nowego?

Z rankingowych nowości zwracamy uwagę przede wszystkim na to, że w kryterium prestiżu ponownie znalazły się w tym roku wyniki oceny uczelni przez pracodawców. Na zlecenie Fundacji Edukacyjnej Perspektywy zostały one wykonane przez firmę PENTOR Research International - znaną z rzetelności swoich badań. Ocena uczelni dokonana przez pracodawców jest bardzo silnym kryterium rankingowym, gdyż oceniani są przecież absolwenci - główny "produkt" uczelni. Dlatego kryterium to zastosowaliśmy z wagą 14% w rankingu akademickim (i nieco niższymi wagami w rankingach magisterskim i licencjackim).

Drugą zasadniczą nowością są wprowadzone w tym roku kryteria bazujące na publikacjach i cytowaniach - wykorzystujące bazę SCOPUS. Indeksy publikacji i cytowań znajdują się w żelaznym zestawie kryteriów głównych rankingów międzynarodowych. W rankingach narodowych podchodzi się jednak do nich z dużą ostrożnością, wynikającą z niedoskonałości dostępnych wcześniej baz danych i z charakteru niektórych dziedzin nauki, takich choćby jak humanistyka i nauki ekonomiczne, które w światowej literaturze naukowej pojawiają się o wiele rzadziej niż nauki medyczne, informatyka, czy astronomia. Znakomita baza SCOPUS, utworzona przez międzynarodowe wydawnictwo naukowe Elsevier, wiele z tych obaw likwiduje. Dlatego zdecydowaliśmy się wprowadzić te kryteria, choć na razie w ograniczonej do 4% łącznej wadze.

Mapa akademickiej doskonałości

Umiędzynarodowienie

Po raz czwarty uwzględniamy w rankingowych kryteriach umiędzynarodowienie studiów. Polskie uczelnie mogą konkurować z zagranicznymi, pod warunkiem, że zapewnią swoim pracownikom i studentom możliwość niezbędnego kontaktu z naukowcami i studentami z innych krajów. Dlatego właśnie - aby zwiększyć liczbę studentów obcokrajowców w polskich uczelniach - KRASP podjęła wspólnie z Fundacją Edukacyjną Perspektywy wieloletni, kompleksowy program Study in Poland. Do programu tego włączyła się również Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich. Ze względu na wagę umiędzynarodowienia dla polskiego szkolnictwa wyższego Kapituła zwiększyła procentową wagę tego kryterium w rankingu uczelni akademickich do 15%.

Awanse i Nagrody 2009

Od pięciu lat Kapituła przyznaje nagrody specjalne dla uczelni, które w analizowanym roku zanotowały szczególne osiągnięcia, co nie zawsze jednak powoduje przesunięcie się do pierwszej dziesiątki rankingowych klasyfikacji. W tym roku postanowiliśmy przyznać następujące nagrody specjalne: Nagrodę Kuźnia Kadr 2009, Nagrodę Awans 2009 oraz - po raz drugi - Nagrodę Misja 2009.
Kuźnia Kadr to uczelnia, która zanotowała największe postępy w kształceniu kadr naukowych. Nagrodę wręczymy w tym roku Uniwersytetowi Wrocławskiemu po raz drugi z rzędu! Gratulujemy też podwójnie!
Nagroda Awans 2009 - za najbardziej efektowny skok do grupy najlepszych uczelni w danym rankingu - została przyznana w dwóch kategoriach:
W grupie uczelni akademickich otrzymała ją Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, która z 24. miejsca w roku 2008 przeskoczyła na miejsce 13.
W grupie niepublicznych uczelni magisterskich otrzymała - po raz trzeci z rzędu! - Akademia Krakowska im. A. Frycza Modrzewskiego, która w 2006 r. zajmowała 46 miejsce, w 2007 r. miejsce 23, w 2008 r. miejsce 14, a teraz przeskoczyła na miejsce 4. Zaiste, fascynujący trójskok... Gratulujemy potrójnie!

MISJA 2009

Są w Polsce znakomite uczelnie, które jednak - ze względu na swoją specyfikę związaną z wypełnianą rolę społeczną - nigdy nie zajmą miejsc w pierwszej połowie rankingowych tabel. Kapituła uznała, że należy wysiłek tych uczelni publicznie doceniać i honorować specjalną nagrodą. W tym roku Nagrodą MISJA 2009 honorujemy Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie.

Podrankingi

Jednym z efektów naszego rankingu jest stworzenie mapy doskonałości polskiego szkolnictwa wyższego w 29 kluczowych obszarach (bo tyle kryteriów w tym roku uwzględniamy). Jest to wiedza bardzo dla kandydatów ważna, dlatego w Komunikacie Kapituły wskazujemy uczelnie najlepsze w głównych grupach kryteriów: sile naukowej (Uniwersytet Warszawski), umiędzynarodowieniu (Uniwersytet Jagielloński), warunkach studiowania (Uniwersytet Medyczny w Łodzi) i prestiżu (Politechnika Warszawska - pracodawcy, Uniwersytet Jagielloński - kadra akademicka, SGH - olimpijczycy).

Refleksje akademickie

Jakie są refleksje po dziesiątej edycji rankingu? W grupie uniwersytetów w "odwiecznym pojedynku" na setne części procenta, na pierwszym miejscu utrzymał się Uniwersytet Jagielloński (100%) przed Uniwersytetem Warszawskim (99,90%). Regulamin Rankingu nie przewidywał do tej pory formuły ex aequo, która byłaby a tym przypadku najlepszym rozwiązaniem - bo różnica jednego promila (!) jest poniżej granicy błędu rankingowego pomiaru... Te dwie znakomite polskie uczelnie mogą czuć się na najbliższe lata bezpieczne w swoim wspólnym liderowaniu, jako że od następnej dwójki: Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (77,73%) i Politechniki Warszawskiej (77,63%) dzieli ich bezpieczna odległość.

W grupie uczelni technicznych tradycyjnie liderem jest Politechnika Warszawska, za której plecami trwa "od zawsze" dramatyczny pojedynek o drugie miejsce. W tym roku na swoje tradycyjne miejsce powróciła Akademia Górniczo-Hutniczą im. St. Staszica w Krakowie wyprzedzając (o 0,8 promila!) Politechnikę Wrocławską.

W grupie uczelni ekonomicznych tradycyjnie na czele SGH i Akademia Ekonomiczna w Poznaniu. Zwracamy jednak uwagę na znaczącą niespodziankę. Otóż na czwartym miejscu znalazła się Akademia Leona Koźmińskiego (uczelnia niepaństwowa) wyprzedzając uczelnie jak najbardziej państwowe: Akademię Ekonomiczną im. K. Adamieckiego w Katowicach i Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. To kolejny olbrzymi sukces ekipy "Koźmińskiego"!
Wśród uczelni rolniczych tradycyjnie na czele sławna Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, znana na świecie pod nazwą: Warsaw University of Life Sciences.
W tym roku najlepszą uczelnią medyczną jest Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, który wyprzedza Collegium Medicum UJ.

Refleksje nieakademickie

Znowu gratulacje dla Akademii Leona Koźmińskiego, która i w tym roku obroniła tytuł najlepszej niepublicznej uczelni w Polsce. Za nią słychać oddech Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Na trzeciej pozycji broni się renomowana Akademia Humanistyczna im. Gieysztora w Pułtusku. Ale na czwarte miejsce awansowała Akademia Krakowska im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. To olbrzymi sukces. Gratulujemy!

W grupie niepublicznych uczelni zawodowych pierwsze miejsce zajęła Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna im. J. Zamoyskiego w Zamościu. A wśród państwowych wyższych szkół zawodowych pierwsze miejsce zajęła po raz trzeci PWSZ im. Prezydenta St. Wojciechowskiego w Kaliszu. Gratulujemy!

Dziękujemy wszystkim, którzy razem z nami stworzyli ten jubileuszowy ranking!

Gratulujemy też wszystkim zwycięzcom! Przede wszystkim Ich Magnificencjom, prof. dr. hab. Karolowi Musiołowi z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prof. dr. hab. Katarzynie Chałasińskiej-Macukow z Uniwersytetu Warszawskiego - rektorom najlepszych polskich uczelni 2009.
Vivat Academia, vivant professores!

   
 

Kapituła 2009

  • prof. dr hab. Marek Safjan - przewodniczący Kapituły, b. prezes Trybunału Konstytucyjnego
  • dr Jan Krzysztof Frąckowiak - dyrektor Biura Promocji Nauki "PolSCA" w Brukseli
  • red. Piotr Gabryel - zastępca redaktora naczelnego Rzeczpospolitej
  • dr Jerzy Głuszyński - wiceprezes Pentor Research International
  • Włodzimierz Kiciński - prezes zarządu Nordea Bank Polska
  • prof. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko - b. rektor Politechniki Białostockiej
  • prof. dr hab. Marek Rocki - senator RP, przewodniczący Państwowej Komisji Akredytacyjnej, b. rektor SGH
  • dr Jan Sadlak - dyrektor Europejskiego Centrum ds. Szkolnictwa Wyższego UNESCO-CEPES w Bukareszcie
  • Waldemar Siwiński - prezes Fundacji Edukacyjnej "Perspektywy", b. prezes Polskiej Agencji Prasowej
  • prof. dr hab. Tadeusz Tołłoczko - b. rektor Akademii Medycznej w Warszawie
  • dr Grzegorz Wójtowicz - b. prezes Narodowego Banku Polskiego
 
   

 Mapa akademickiej doskonałości

Finał 2008. Prof. Marek Safjan, przewodniczący Kapituły prezentuje zasady Rankingu

 

 Mapa akademickiej doskonałości

Finał 2008. Rektorzy najlepszych uczelni, prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow (UW) i prof. Karol Musioł (UJ) z minister Barbarą Kudrycką i Kapitułą Rankingu

 Mapa akademickiej doskonałości

Finał 2004. Dyplom odbiera prof. Barbara Kudrycka rektor Wyższej Szkoły Administracji Publicznej w Białymstoku

 

 Mapa akademickiej doskonałości

Finał 2002. Prof. Piotr Węgleński, rektor UW: Czujemy ciągle na karku oddech UJ

 Mapa akademickiej doskonałości

Finał 2000. Zwycięzcy pierwszej edycji Rankingu Szkó Wyższych